Việc nhận thấy một mảng da trắng mới xuất hiện có thể khiến bạn tự hỏi nguyên nhân là gì và liệu nó có thay đổi theo thời gian hay không.
Bệnh bạch biến phát triển khi các tế bào chịu trách nhiệm sản xuất sắc tố da, được gọi là tế bào hắc tố, ngừng hoạt động bình thường hoặc bị mất đi ở một số vùng nhất định. Nhưng không phải lúc nào cũng chỉ có một nguyên nhân đơn giản dẫn đến hiện tượng này.
Bệnh bạch biến là một tình trạng phức tạp chịu ảnh hưởng bởi hệ miễn dịch, di truyền và các yếu tố khác. Bệnh cũng có thể biểu hiện khác nhau ở mỗi người. Một số mảng bạch biến không thay đổi trong nhiều năm, trong khi những mảng khác có thể dần lan rộng hoặc xuất hiện ở những vùng da mới.
Hiểu được những gì đang xảy ra bên dưới lớp da có thể giúp bạn cảm thấy bớt mơ hồ hơn về tình trạng bệnh và đưa ra những quyết định sáng suốt hơn trong việc chăm sóc da.
Nguyên nhân nào gây ra các mảng da bạch biến?
Màu da của chúng ta đến từ melanin, một sắc tố tự nhiên được sản xuất bởi các tế bào chuyên biệt gọi là tế bào hắc tố. Với bệnh bạch biến, các tế bào hắc tố ở một số vùng da ngừng sản xuất sắc tố hoặc bị mất đi.
Điều này tạo ra những mảng da sáng hơn hoặc hoàn toàn trắng so với vùng da xung quanh. Trên những người có tông da sẫm màu, sự tương phản này có thể đặc biệt dễ nhận thấy.
Đối với nhiều người, bệnh bạch biến được coi là một bệnh tự miễn dịch. Điều này có nghĩa là hệ thống miễn dịch, vốn thường bảo vệ cơ thể, lại nhắm nhầm vào các tế bào sản sinh sắc tố khỏe mạnh. Các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu chính xác lý do tại sao điều này xảy ra và tại sao bệnh bạch biến lại biểu hiện khác nhau ở mỗi người.
Bệnh bạch biến là không lây nhiễm. Bạn không thể bị lây bệnh từ người khác hoặc lây lan qua tiếp xúc vật lý.
Vì sao hệ miễn dịch có thể nhắm mục tiêu vào tế bào sắc tố?
Thường thì không chỉ có một lời giải thích duy nhất.
Bệnh bạch biến được cho là phát triển do sự kết hợp của hoạt động hệ miễn dịch, yếu tố di truyền và các yếu tố sinh học hoặc môi trường khác. Các yếu tố khác nhau có thể đóng vai trò lớn hơn hoặc nhỏ hơn đối với mỗi người.
Yếu tố di truyền cũng có thể đóng một vai trò.
Bệnh bạch biến có thể di truyền trong gia đình, nhưng việc có người thân mắc bệnh bạch biến không có nghĩa là bạn cũng sẽ mắc bệnh.
Yếu tố di truyền có thể khiến một số người dễ mắc bệnh bạch biến hơn. Đồng thời, nhiều người bị bạch biến lại không có tiền sử gia đình mắc bệnh này.
Nên xem yếu tố di truyền chỉ là một phần của bức tranh tổng thể chứ không phải là yếu tố đảm bảo chắc chắn sẽ mắc bệnh bạch biến.
Căng thẳng oxy hóa có thể đóng một vai trò
Làn da của chúng ta phải đối mặt với stress oxy hóa mỗi ngày một cách tự nhiên. Ở những người đã có khuynh hướng mắc bệnh bạch biến, mức độ stress oxy hóa cao hơn có thể khiến các tế bào sản sinh sắc tố dễ bị tổn thương hơn.
Các nhà nghiên cứu vẫn đang nghiên cứu chính xác mối liên hệ giữa stress oxy hóa, hệ miễn dịch và bệnh bạch biến. Có vẻ như đây chỉ là một phần của một quá trình phức tạp hơn nhiều chứ không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra bệnh bạch biến.
Các bệnh tự miễn khác cũng có thể xuất hiện cùng với bệnh bạch biến.
Một số người mắc bệnh bạch biến cũng mắc các bệnh tự miễn khác, đặc biệt là bệnh tuyến giáp tự miễn. Điều này không có nghĩa là tất cả những người mắc bệnh bạch biến đều mắc hoặc sẽ mắc thêm một bệnh tự miễn khác.
Nếu bạn lo ngại về sức khỏe tổng quát hoặc tiền sử bệnh gia đình, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc bác sĩ da liễu. Họ có thể quyết định xem bạn có cần thực hiện thêm bất kỳ đánh giá hoặc xét nghiệm nào không.
Những yếu tố nào có thể kích hoạt các bản vá lỗi mới hoặc làm cho các bản vá lỗi hiện có trở nên dễ nhận thấy hơn?
Tác nhân kích thích không nhất thiết là nguyên nhân gốc rễ của bệnh bạch biến. Thay vào đó, một số sự kiện nhất định đôi khi có thể liên quan đến sự xuất hiện các mảng bạch biến mới hoặc những thay đổi ở những người vốn đã có khuynh hướng mắc bệnh.
Tổn thương da là một ví dụ.Một số người nhận thấy bệnh bạch biến phát triển xung quanh các vùng da bị trầy xước, bỏng, ma sát lặp đi lặp lại hoặc cháy nắng nghiêm trọng. Đây được gọi là bệnh bạch biến vùng quanh vết cắt, vết bỏng, vùng da bị ma sát nhiều lần hoặc bị cháy nắng nặng. Hiện tượng Koebner, Nơi xuất hiện các mảng da mới ở những vùng da bị tổn thương.
Việc cọ xát liên tục từ quần áo hoặc dây đeo cũng có thể gây kích ứng da, đặc biệt là ở các vùng như bàn tay, khuỷu tay, đầu gối, mắt cá chân và eo.
Căng thẳng cũng là một vấn đề thường được những người mắc bệnh bạch biến đề cập đến. Tuy nhiên, không nên chỉ đổ lỗi cho căng thẳng về nguyên nhân gây ra bệnh bạch biến. Mối quan hệ giữa căng thẳng, hệ miễn dịch và các bệnh về da rất phức tạp, và tốt hơn hết nên xem căng thẳng như một trong những yếu tố có thể gây ra bệnh chứ không phải là nguyên nhân duy nhất.
Cháy nắng cũng có thể làm cho bệnh bạch biến trở nên dễ nhận thấy hơn. Khi vùng da không bị ảnh hưởng trở nên sẫm màu hơn trong khi các vùng da bị bạch biến không bắt nắng theo cùng một cách, sự tương phản giữa hai vùng da có thể trở nên rõ rệt hơn.
Do đó, bảo vệ vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khỏi bị cháy nắng là một phần quan trọng của việc chăm sóc da hàng ngày.
Việc tiếp xúc với một số hóa chất cũng có thể gây mất sắc tố da trong một số trường hợp. Nếu bạn nhận thấy những thay đổi trên da sau khi tiếp xúc nhiều lần với hóa chất công nghiệp hoặc các chất khác tại nơi làm việc, hãy thảo luận điều này với chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Các mảng bạch biến thường xuất hiện ở đâu?
Bệnh bạch biến có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu trên cơ thể, mặc dù một số vùng thường bị ảnh hưởng nhiều hơn.
Những điều này có thể bao gồm:
- Mặt và vùng quanh mắt
- Môi và miệng
- Cổ
- Bàn tay và cổ tay
- Vùng nách
- Khuỷu tay và đầu gối
- Bàn chân
- Vùng sinh dục
Đôi khi tóc cũng có thể mất sắc tố. Tóc trắng hoặc xám có thể xuất hiện ở lông mày, lông mi, râu hoặc da đầu khi các tế bào sản sinh sắc tố xung quanh nang tóc bị ảnh hưởng.
Ngoài ra, bệnh bạch biến còn có nhiều dạng khác nhau.
Bạch biến không phân đoạn Đây là dạng phổ biến nhất và thường ảnh hưởng đến các vùng ở cả hai bên cơ thể.
Bạch biến từng vùng Bệnh thường ảnh hưởng đến một bên hoặc một vùng cụ thể của cơ thể và có thể diễn tiến theo một quy trình khác nhau.
Bác sĩ da liễu có thể giúp xác định loại hoặc dạng bệnh mà bạn mắc phải.
Bệnh bạch biến có thể lan rộng, ngừng lại hoặc tái tạo sắc tố không?
Bệnh bạch biến có thể biểu hiện rất khác nhau ở mỗi người.
Đối với một số người, các mảng bạch biến vẫn ổn định trong thời gian dài. Đối với những người khác, các mảng bạch biến hiện có có thể lớn hơn hoặc xuất hiện các mảng bạch biến mới. Bệnh bạch biến cũng có thể trải qua các giai đoạn hoạt động mạnh hơn và các giai đoạn ít thay đổi.
Các dấu hiệu của bệnh bạch biến đang hoạt động có thể bao gồm các mảng bạch biến hiện có trở nên lớn hơn hoặc xuất hiện các vùng mất sắc tố mới.
Nếu bạn muốn theo dõi tình trạng da của mình, việc chụp ảnh định kỳ trong điều kiện ánh sáng tương tự và từ cùng một góc độ có thể giúp bạn dễ dàng nhận thấy những thay đổi nhỏ theo thời gian.
Việc tái tạo sắc tố da là có thể đối với một số người, mặc dù kết quả có thể khác nhau đáng kể giữa các cá nhân và vùng da trên cơ thể.
Các vùng da như mặt và cổ có thể phản ứng khác với bàn tay, ngón tay và bàn chân. Khi quá trình tái tạo sắc tố diễn ra, những thay đổi đầu tiên đôi khi có thể trông giống như những đốm màu nhỏ xuất hiện bên trong một mảng trắng hoặc xung quanh rìa của nó.
Nếu bạn đang tuân theo phác đồ điều trị hoặc liệu trình bôi ngoài da được bác sĩ da liễu khuyên dùng, sự kiên trì là rất quan trọng. Sự thay đổi của da thường cần thời gian, vì vậy hãy cố gắng đánh giá tiến độ trong một khoảng thời gian hợp lý thay vì từng ngày.
Việc chẩn đoán chính xác rất quan trọng.
Không phải mọi vùng da trắng hoặc nhạt màu đều là bệnh bạch biến.
Một số bệnh lý da khác đôi khi cũng có thể gây ra các vùng da sáng màu hơn, bao gồm nhiễm trùng nấm, thay đổi liên quan đến bệnh chàm, giảm sắc tố sau viêm và kích ứng hóa chất.
Bác sĩ da liễu có thể kiểm tra da của bạn và xác định xem các mảng da đó có khả năng là bệnh bạch biến hay không. Trong một số trường hợp, họ có thể sử dụng đèn Wood, giúp dễ dàng kiểm tra các vùng da bị mất sắc tố hơn.
Điều đặc biệt quan trọng là nên tìm kiếm lời khuyên từ chuyên gia nếu các vết mẩn xuất hiện nhanh chóng, thay đổi rõ rệt hoặc bạn không chắc chắn nguyên nhân gây ra chúng là gì.
Chuyên gia chăm sóc sức khỏe cũng có thể thảo luận với bạn về các lựa chọn phù hợp dựa trên tình trạng cá nhân của bạn, bao gồm các phương pháp điều trị theo toa, điều trị bằng ánh sáng, bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời và các phương pháp khác khi cần thiết.
Bên cạnh sự hướng dẫn chuyên nghiệp, một số người cũng chọn cách duy trì thói quen chăm sóc da hàng ngày đơn giản và đều đặn. Các sản phẩm chăm sóc da dịu nhẹ có thể giúp hỗ trợ dưỡng ẩm và mang lại cảm giác thoải mái cho làn da mỗi ngày.
Bảo vệ da khỏi cháy nắng, tránh kích ứng không cần thiết và lựa chọn các sản phẩm tạo cảm giác thoải mái cho da đều có thể trở thành một phần của thói quen hàng ngày đơn giản.
Chăm sóc không chỉ riêng mảng cỏ
Sống chung với bệnh bạch biến không chỉ đơn thuần là thay đổi màu da. Đối với một số người, các mảng bạch biến mới xuất hiện hoặc thay đổi cũng có thể ảnh hưởng đến sự tự tin và cảm nhận của họ về làn da của mình.
Một quy trình đơn giản, nhất quán có thể giúp việc chăm sóc da hàng ngày trở nên dễ dàng hơn. Bảo vệ vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khỏi bị cháy nắng, tránh kích ứng không cần thiết và giữ cho làn da luôn được dưỡng ẩm cần thiết.
Nếu bạn muốn theo dõi những thay đổi, việc thỉnh thoảng chụp ảnh trong điều kiện ánh sáng tương tự cũng có thể giúp bạn dễ dàng nhận thấy làn da của mình thay đổi như thế nào theo thời gian.
Trải nghiệm của mỗi người với bệnh bạch biến là khác nhau. Nếu bạn nhận thấy các mảng da mới xuất hiện hoặc thay đổi nhanh chóng, hoặc bạn không chắc chắn liệu vùng da sáng màu hơn có phải là bạch biến hay không, hãy nói chuyện với bác sĩ da liễu hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe để được chẩn đoán chính xác và tư vấn cá nhân hóa.


